Appendix B. Scene comparison Original texts
 

La venganza honrosa, 184a

Duque de Mantua:

Pues por vengar la traición
vengo de cólera ciego
volando por la región,
no del aire, mas del fuego,
que me abrasa el corazón.
Bien es, soldados valientes,
que en semejantes aprietos
quitéis vidas, prendáis gentes,
tulláis brazos, cortéis petos,
postréis muros, rompáis puentes.

Cielos, pues veis mis tormentos,

porque mi venganza vea

juntamente mis contentos,

haced que mi cuerpo sea

de solos dos elementos.

Y así, podré desfogar

mi cólera arrebatada;

que no quiere el alma osada agua,

pues no ha de llorar,

ni tierra por ser pisada.

Consúmanse los dos luego,

y porque pueda acaballos,

dejad en mi cuerpo ciego

el viento para alcanzallos,

y para abrasallos fuego.

Y aunque de noche lleguemos

a cercar esta ciudad,

yo sé que la cercaremos

con muy buena claridad

de la razón que tenemos.

Que pues murió Norandino,

todo este pueblo asolar

por vengarme determino.

Mayordomo:

Con gana de pelear

todo el campo, Señor, vino;

mira si mandas que luego

se dé el asalto.

Duque:

Sí, amigo;

y pues de enojo estoy ciego,

armas.

Todos:


Armas, fuego, fuego.

't Quaedt syn Meester loont, 49-50

Mantua:

Laes, vals ick overwick wat dat my is ervaeren,
Hoe 't ongeluck bewelmt deez' oude gryze haeren,
Hoe myn verkleumde Herfst' werdt wreedlijck aengetast.
Hoe dat de vinn'ghe tyd myn Hope heeft verrast,
En door myn dochters fael. 't verwerdt het koor myns zinnen,

Vermits verloren eere is niet weer t' herwinnen,
Ha Porcea, vermoorster van uw Vaders hert!

Hofmeester:

Ghenaed'ge Heer u zelven niet te zeer verwerdt,
't Beklagh is vruchteloos, onnutbaer is dit woelen.

Mantua:

Helaes, de Vader moet zyn kinders faeling voelen.

Hofmeester:

Gevoelen, Heer, maer in de rouwe houden maet.

Mantua:

't Is lichter raed te geven als te nemen raed.
Helaes, wy wenshen steets in d' echt na kinder-teeling,
Doch oneerbaere kind'ren is quel, en verveling,
En als de kinder-win door 's Hemels schick geschiete,
Men vaeken aen de kind'ren quel en ramspoet ziet.
Ach dat de kind'ren na weerliefd' tot d' ouders zochten,
En d' Ouders liefd' in 't minste evenaeren mochten!
Maer, lacy, zeven kind'rens liefd is zo groot niet,
Ghelijck de liefde diemen inde Ouders ziet,
Allenlijck tot een kindt.

Hofmeester:

't Is deerlijck te beklaghen.

Mantua:

Vermits wy 't zo, helaes, door ondervindingh zaghen.
Helaes, bedurven eeuw, ach dat een Vader moet
Aennemen 't oorlochs ramp mits hem zijn kindt misdoet!
't Is droevichste ellend dat ons mach overkomen.

Hofmeester:

Heer nu uw Hoogheyt heeft de wraeke voor ghenomen,
't Is raedzaemst' Heer ghy alles aen een zyde stelt,
En dat ghy nu betoont de krachte uws gheweldt.

Mantua:

Ferrara tast ick aen, 'k beleght aen alle oorden,
Om wreken dat zy d'Hertoch Norandyn vermoorden,
En Porcea ick straf aen leven, en aen bloed.

Hofmeester:

Gh'lijck een rechtvaerdich Prins uw Hoogheydt hier in doet.

Mantua:

Astolfo zal ick zijn verdiende loon oock gheven,
En 't nickerlijck misbruyck oock straffen aen zijn leven
Krijghfluyden mijnes heyrs uw dienst ick zeker houw.

Al. Zol.:

Wy zweeren uwe Hoogheyt onze plicht en trouw.

Mantua:

Uw Prins zal d' eerste zijn die d'aenflach zal aenvaerden.
Zweert my uw trouw.

Al Zol.:

Wy zweerent op 't punt onzes zwaerden
Langh leef uw Hoogheydt, en den Hemel u bewaer.

Mantua:

Laet roeren tromm'len en wy trecken na Ferraer.